بسم الله الرحمن الرحیم

به نام خداوند پریروز و پس فردای تاریخ

گزارشی از شماره ی سوم سالنامه ی موقف

[Epoche: Kulture und- Kunst Jahresblatt]

رسم خط برابر اصل است. دوقلابها همه از متن اصلی است مگر آنهایی که به «م. ن.» ختم شوند.

صفحه ی شناسنامه:

هو الحکیـم

موقـف

سالنامهء فرهنگی، هنری

سال سوم - شماره ی سوم- شهریور ماه 1384

شمارهء ثبت پروانهء انتشار 6645-124 وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی

ISSN 1735-0778

صاحب امتیاز و مدیر مسئول: بهمن خدابخش پیرکلانی

نشانی: تهران، نارمک، خ آیت، خ کلامی، پ 92، کد پستی، 1646776161

تلفن: 7918332

قیمت: 2500 تومان

فهرست موضوعی:

1 مقدمه

2 کارل مارکس Karl Marx

23 ادوار تاریخی و صور مالکیت بر اساس مناسبات تولیدی

48 مانیفست Manifest

66 کمون پاریس، 1871 LA COMMUNE DE PARIS 1871,

101 امپریالیسم Imperialism

شماره ی سوم سالنامه ی فرهنگی – هنری «موقف» اختصاص به مارکسیسم و بالاخص شرح احوال و افکار کارل مارکس 5 مه 1818 – 14 مارس 1883(15 اردیبهشت 1176 – 23 اسفند 1262 هـ.ش) یافته است.

در «مقدمه» ی این شماره آمده است:

«"هیئت تألیفی" مارکس چنان است که فلسفهء غرب را به تمامی، در مجاری تازه ای به جریان می اندازد. وی از نادرترین متفکرانی است که نسبت به حوالت تاریخی غرب یعنی "متافیزیک" و آن هم Subjectivite Mataphysik [که املای آلمانی آن گویا باید subjective Metaphysik باشد. در زمان مارکس گویا سوژه را با c می نوشته اند و نه با k .م.ن.] "متافیزیک خودبنیادانه" وضع سلبی و تنزیهی می گیرد و به دیگر سخن متافیزیک در وجودش متزلزل می گردد. [...]

[...]

«وی با طرح ادوار تاریخی بر اساس مناسبات تولیدی و کشف "شیوهء تولید آسیایی" تا حدودی به نحو تلقی توحیدی ادیان نزدیک می شود.»

در بخش «کارل مارکس» به احوال و آثار مارکس پرداخته شده است.

مانیفست حزب کمونیست

کارل مارکس – فریدریش انگلس

[ترجمه ی آقای بهمن خدا بخش]

شبحی در اروپا در گشت و گذار است – شبح کمونیسم. تمامی قوای اروپای کهن جهت تعقیب این شبح در پیمان مقدسی متحد شده اند: پاپ و تزار، مترنیخ و گیزو، رادیکال های فرانسه و پلیس آلمان.

کدام حزب اپوزیسیونی نیست که از سوی دشمنان خود، که بر اریکهء قدرت نشسته اند به عنوان کمونیست معرفی نگردد؟

کدام حزب اپوزیسیونی نیست که پیشگام ترین عناصر مخالف خود و نیز دشمنان مرتجع خود را به کمونیسم متهم نکند؟

از این حقیقت دو مطلب مستفاد می گردد.

اکنون دیگر کمونیسم از سوی تمامی قدرتهای اروپایی به مثابه قدرتی تلقی میگردد.

حال وقت آن فرا رسیده است که کمونیست ها آراء، مقاصد و منویات خویش را آشکارا در همهء عالم بیان دارند و با مانیفست خود در مقابل افسانه ای بنام شبح کمونیسم بایستند.

بدین منظور کمونیستهای ملل کاملا مختلف در لندن گرد آمدند و «مانیفست» ذیل را که اکنون به زبانهای انگلیسی، فرانسوی، آلمانی، ایتالیایی، فلاماندی [زبان محاورهء مردم شمال بلژیک] و دانمارکی انتشار می یابد، طراحی کردند.

بورژواها و پلورترها

تاریخ تمامی جوامع تا کنون تاریخ مبارزات طبقاتی بوده است.

مرد آزاده و برده، پاتریسین و پلبین، مالک و سرف، استاد کار و شاگرد، به اختصار، ستمگر و ستم دیده در تقابلی دائم قرار داشته و به مبارزه ای بی امان، گاه پنهان و گاه آشکار مبادرت میورزند، مبارزه ای که هر بار یا به تحول انقلابی تمامی جامعه منتهی می گردد و یا سقوط طبقات متخاصم را در پی دارد.

از ترجمه ای دیگر:

بیانیه ی حزب کمونیست

[نشر کارگری سوسیالیستی]

بختکی بر اروپا چنگ انداخته است – بختک کمونیسم. تمام نیروهای اروپای کهن، پاپ و تزار، مترنیخ و گیزو، رادیکال های فرانسه و پلیس مخفی های آلمان، در اتحادی مقدس گرد امده اند تا این بختک را از اروپا برانند.

کجاست حزب مخالفی که رقبای صاحب قدرتش بدان بر چسب کمونیستی نزده باشند؟ کجاست اپوزیسیونی که به نوبه خود داغ تهمت کمونیسم را بر احزاب پیشرفته تر اپوزیسیون و نیز دشمنان مرتجع خود نزده باشد؟

از این حقیقت دو نتیجه بدست می آید:

ا – تمام قدرت های اروپا به این زودی پذیرفته اند که کمونیسم خود یک قدرت است.

2- اکنون زمان آن در رسیده است که کمونیست ها اشکارا و در برابر چشم همه ی جهانیان، نظریات، هدف ها و تمایلات خود را منتشر کرده، قصه کودکانه ی بختک کمونیسم را از طریق بیانیه ای از طرف خود حزب، نقش بر آب کنند.

برای تحقق این هدف، کمونیست های ملیت های محتلف در اندن گرد آمده، طرح بیانیه ی زیر را ریخته اند تا در زبان های انگلیسی، فرانسه، آلمانی، ایتالیائی، فنلاندی، و دانمارکی انتشار یابد.

1

بورژواها و پرولتارها

تاریخ تمام جوامعی که تاکنون وجود داشته، تاریخ مبارزات طبقاتی است. آزاده و بنده، خاص و عام، ارباب و رعیت، استادکار و شاگرد، خلاصه ظالم و مظلوم پیوسته در برابر یکدیگر صف آرائی کرده، به کشمکشی، گاه مخفی و گاه آشکار، بیوقفه، ادامه داده اند؛ کشمکشی که یا به تجدید سازمان انقلابی سراسر جامعه انجامیده یا به انهدام جمعی طبقات متخاصم.

این متن در دست تکمیل است.

بسم الله الرحمن الرحیم

به نام خداوند پریروز و پس فردای تاریخ

گزارشی از شماره ی دوم سالنامه ی موقف

«یادنامهء دکتر سید احمد فردید»

[Epoche: Kulture und- kunst Jahresblatt]

قسمت نخست

صفحه ی شناسنامه:

رسم خط برابر اصل است. دوقلابها همه از متن اصلی است مگر آنهایی که به «م. ن.» ختم شوند.

اگر عبارتی با گیومه «» بیاغازد و در درون آن عبارت هم باز گیومه به کار رود من آن گیومه ی درونی را با "" نشان می دهم.

موقـف

سالنامهء فرهنگی – هنری

سال دوم - شماره ء دوم - شهریور ماه 1383

شماره ء ثبت پروانهء انتشار 6645-124 وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی

ISSN 1735-0778

صاحب امتیاز و مدیر مسئول: بهمن خدابخش پیرکلانی

سردبیر: محمد رضا ضاد

ویراستار: زهرا انشائی مجرد

حروفچنی: محمد علی خدابخش

صفحه آرا و طراح جلد: محمد علی علمشاهی

لیتوگارف: هنر

چاپ: زنبق

صحافی: قدیمی

کلیهء حقوق این اثر محفوظ و متعلق به نشریهء موقف است.

مسئولیت مطالب با نویسندهء مقاله است.

نقل مختصر و محدود مقالات نشریه با ذکر مأخذ بلامانع است.

نشانی: تهران، نارمک، خ آیت، خ کلامی، پ 92، کد پستی، 1646776161

تلفن: 7918332

پست الکترونیکی: Moghef2003@yahoo.com [عوض شده است.م.ن.]

[قیمت: 12500 ريال .م.ن.]

فهرست مطالب:

تمهید 1

سوانح احوال 1

آثار 18

نسبت متفکر باشاعر 36

مدخلی به بحث آزادی 41

هم سخنی با طریقت فکری مارتین هیدگر 49

ما را به مستی افسانه کردند ... 60

وحدت علوم 66

انسان شناسی حکمی 83

مذهب شک 90

شاهد تو سدّ روی شاهد است ... 92

سقوط هدایت در چال هرز ادبیات فرانسه 102

بسم الله الرحمن الرحیم

به نام خداوند پریروز و پس فردای تاریخ

گزارشی از شماره ی دوم سالنامه ی موقف

یادنامهء دکتر سید احمد فردید

[Epoche: Kuture und- kunst Jahresblatt]

قسمت دوم

د:

نسبت متفکر با شاعر

در بخش «نسبت متفکر با شاعر» به نسبت مرحوم فردید با حافظ پرداخته شده است و در حقیقت برخی اقوال مرحوم فردید راجع به حافظ جمع آوری و تدوین شده است.

در ابتدای این بخش آمده است:

«قرب شاعری که خدا با اوست و او با خداست و این شاعر فیض اقدس و ملأ اعلا را می ستاید، در این صورت خدا، خدای پریروز و پس فرداست و هیدگر اعتقاد به چنین شاعری را فقط در هولدرلین می یابد.»

«هیدگر یک نفر را استثنا می کند – هولدرلین – ولی اما می گوید، من هم حافظ را می گویم ولی اما می کنم.»

نسبت فردید و حافظ را همانند هیدگر و هولدرلین باید نسبت متفکر و شاعر دانست. در چنین مقامی است که فردید، «حافظ را خودآگاهانه می فهمد» و در هم سخنی با حافظ «کلمات را می گیرد و با سعی در تفکر حکمی، زندآگاهانه بیان می کند.»

سخنرانی ها، مصاحبه ها و تقریرات فردید آکنده از استشهاد به اشعار حافظ و بیان مطالب به مدد اشعار اوست و آنچه به «اجمال بعد از تفصیل» دربارهء حافظ و اشعار او بیان نموده بدیع و بی نظیر است و آنجا که گهگاه به شرح و توضیح پرداخته بهت آور و خیره کننده.

وحدت بخشیدن به آنچه در بیانات فردید دربارهء حافظ و اشعار او آمده است خود محتاج «فکر حکیمی و رای برهمنی» است و لذا آنچه از سخنان فردید دربارهء حافظ و شعر ذیلاً آورده می شود در حقیقت چیزی جز انتخاب چند قطعه جواهر از یک «صندوقچهء گنج» و قرار دادن آنها در معرض دید عموم نیست و باید به جرأت گفت که آنچه در «صدوقچهء گنج فردید نهفته است تا کنون هیچ کس به طور کامل درک نکرده است.» (ص36)

بسم الله الرحمن الرحیم

به نام خداوند پریروز و پس فردای تاریخ

 معرفی شماره ی نخست سالنامه ی موقف

[Epoche: Kulture und- Kunst Jahresblatt]

رسم خط برابر اصل است. دوقلابها همه از متن اصلی است مگر آنهایی که به «م. ن.» ختم شوند.

صفحه ی شناسنامه:

موقـف

سالنامهء فرهنگی – هنری

سال اوّل - شماره ی اوّل - شهریور ماه 1382

شماره ء ثبت پروانه ء انتشار [وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی]: 6645-124

صاحب امتیاز و مدیر مسئول: بهمن خدابخش پیرکلانی

سردبیر: محمد رضا ضاد

ویراستار: زهرا انشائی مجرد

حروف چینی و صفحه آرایی: محمدعلی

لیتوگرافی: کیان گرافیک

چاپ: زنبق

صحافی: قدیمی

کلیهء حقوق این اثر محفوظ و متعلق به نشریهء موقف است.

مسئولیت مطالب با نویسندهء مقاله است.

نقل مختصر و محدود نشربه با ذکر مأخذ بلامانع است.

نشانی: تهران، نارمک، خ آیت، خ کلامی، پ 92، کد پستی، 1646776161

تلفن: 7918332

پست الکترونیکی: Moghef2003@yahoo.com [این نشانی عوض شده است.م. ن.]

قیمت: 900 تومان

فهرست موضوعی:

** یادداشت مدیر مسئول 6-1

** آثار پیشینیان

و ایای فارهبون (اقتباس) – ابوالفضل رشید الدین میبدی 8-7

درآمدی به شرح حدیث حقیقت (اقتباس و تلخیص) – ملا عبدالله مدرس زنوزی 20-14

** زبان شناسی

درآمدی به زبان شناسی زبان مادر جهانی – حجت اسدیان 68-63

**کلام متفکران

در باب حقیقت (متن و ترجمه) – مایستر اکهارت / بهمن خدابخش 13

[Von der Wahrheit    Meister Eckehart]

مرد شوریده سر (متن و گزارش) – فریدریش ویلهلم نیچه / دکتر سید احمد فردید 12-9

[Der tolle Mensch    Friedrich Wilhelm Nietzsche]

رفیعه ی تفکر (اقتباس) 58

[جملاتی از هیدگر، نیچه، منسوب به ارسطو، کیرکه گور، هراکلیتوس، سید احمد فردید، مارکس]

طریقت رندی (تقریر) – دکتر سید احمد فردید 22-21

کوره راه (گزارش) – مارتین هیدگر / بهمن خدابخش 26-23

[Der Feldweg    Martin Heidegger]

** مباحث حکمی

خطر و نجات (متن و گزارش) - مارتین هیدگر / دکتر سید احمد فردید 41-40

[Gefahr und Rettung    Martin Heidegger]

راه های جنگلی (متن و گزارش) – مارتین هیدگر / بهمن خدابخش 39

[Holzwege   Martin Heidegger]

تفکر خریماتونی پروتاگوراس – حجت اسدیان 38-27

مقام پراکسیس در حکمت انسی – سید عباس معارف 48-43

** شعر و شاعری

فریدریش هولدرلین [شاعر شاعران] (سوانح احوال) / محمد رضا ضاد 51-49

[Johann Christian Friedrich Hoelderlin (Biogeraphischer kommentar)]

نان و شراب [قطعه ی هفتم] – هولدرلین / دکتر کیومرث پیرکلانی 52

[Brot und Wein   Friedrich Hoelderlin]

هبل (گزارش) – مارتین هیدگر / بهمن خدابخش 86-69

[Hebel der Hausfreund Martin   Heidegger]

** هنر

صورت و معنا در حکمت هنر (تقریر) – دکتر سید احمد فردید 57-53

** معرفی و نقد کتاب

تاریخ دیپلماسی پنهان در قرن هیجدهم – کارل مارکس / دکتر کیومرث پیرکلانی 62-59

[Die Geschichte der Geheimdiplomatie des 18. Jahrhunderts   Karl Marx]

گزارشی از برخی بخشهای این شماره در وبلاگ «باشگاه بیژن حکمت جو»  آمده است.

و السلام علی من اتبع الهدی

و السلام علیکم و رحمة الله و برکاته

بسـم الله الرحمـن الرحیـم

به نام خداوند پریروز و پس فردای تاریخ

Auf einen Stern zugehen, nur dieses

(Aus Erfahrung des Dendens

Martin Heidegger)

نزدیکی به ستاره ای، تنها این

(از آزمایش تفکر،

مارتین هیدگر)

به اسم و با استعانت از یزدان صمد همایونی که شأنش از هرآنچه می گویند برتر است و با سلام و صلوات بر تمامی پیامبران او که از برای احیای فطرت انسانی و بازتحقق جامعه ی انسانی متعالی از استضعاف و استکبار به حکمت و حدید نازل شدند و علی الخصوص بر خاتم آنان حضرت محمد مصطفی و اوصیا و اولیای راستینش، دوازده ذات یگانه و مصباح هدایه و به ویژه امام عصر و زمان ما حضرت بقیة الله الاعظم – که یزدان هرچه زودتر در فرج تمامی انسانها که موکول به فرج اوست بشتاباد بمنه و کرمه – و نیز چشمه ی کوثر زایای رحمت ازلی و ابدی یزدان، بضعه ی مبارک آن پیامبر اعظم می آغازیم.

و اما بعد:  

«"هو"

استاد فردید که بود و چه می گفت؟ پاسخ بدین پرسش حتی برای آنان نیز که سالها کوشیده اند تا به تفکر این حکیم انسی بزرگ، تقرب جویند، امری دشوار است. آنچه تا کنون در بیان افکار حکمی او به رشته ی تحریر در آمده، از ایفای مقصود قاصر بوده است و بی گمان آنچه نگارنده نیز در این باب بنگارد قرین قصور خواهد بود

که بزرگ است و در آیینه ی کوچک ننماید

تنها می توان گفت که تفکر استاد پرسشی عمیق بود در باب وجود و تاریخ که در خلال این پرسش آن امر در آغاز به تفکر در آمده از نو به گفت می آمد.

با این همه، تفکر استاد سه مبدأ داشت که هر کس بدانها نزدیک گردد به تفکر وی تقرب جسته است. این مبادی سه گانه بدین قرار است:

1-    حکت انسی اسلامی

2-    تفکر مارتین هیدگر

3-    مبادی اسم شناسی (اتیمولوژی)

تفکر هیدگر برای استاد مبدئی سلبی بود که به مدد آن می کوشید از حوالت تاریخی غرب جدید، یعنی نیست انگاری مضاعف و موضوعیت نفسانی بگذرد؛ فردید در هیدگر نیز متوقف نبود اما آیا تفکر او مابعد هیدگر قرار داشت و یا ماواری آن پرسشی است که پاسخ بدان موکول به تفکر آینده است.[1]»

مختصر و – گر خدا خواهد و امیدوار ام - مفید این که مرحوم فردید – غفر الله عنه – که از متفکران بزرگ زمانه ی ما و از آموزگاران تفکر در میان ما بودند با اشرافی که به استناد گفتارها و کتابخانه ی ایشان بر نهله ها و مله های تفکر در شرق و غرب اعم از فکری و فلسفی و حکمی داشتند قدم در راه اشاعه ی تفکر در میان ما نهادند اما از آنجا که هر دعوت و خطابی مدعو و مخاطبی می خواهد این دعوت و فراخوان ایشان کمتر آنچنان که درخور ایشان بود مورد استقبال واقع شد زیرا از چند جهت صعوبت و سختی ای افزون داشت. نخست از جهت این که لبیک گویی به این دعوت به تفکر مستلزم مقدماتی است که تنها یکی از آنها آشنایی با ملل و نحل گونه گون فکری و فلسفی و حکمی است و این کاری نیست که از عهده ی جز اندکی برآید و خود عمری کار نیاز دارد. نیز ذوقی می خواهد که تنها متفکران دارای آن اند و اکتساب آن چندان موکول به اراده نیست (البته نمی خواهم موضوع را یکسره حوالت به آن سویی بودن بکنم که هم از قدیم گفته اند از تو حرکت، از خدا برکت).